Strajki w Belgii a prawa pasażerów

W preambule rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wprost mowa, iż odpowiedzialność przewoźników lotniczych powinna być wyłączona, gdy zaburzenie lotu spowodowane jest zaistnieniem strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej doprecyzowało tę kwestię poprzez wskazanie, że wyłącznie strajk zewnętrzny względem działalności przewoźnika lotniczego stanowi nadzwyczajną okoliczność, zatem mowa tu o strajkach osób niezwiązanych bezpośrednio z przewoźnikiem, np. kontrolerów ruchu lotniczego czy pracowników lotniska. Tym samym nie budzi wątpliwości, że obecne strajki na belgijskich lotniskach mogą zwalniać linie lotnicze z odpowiedzialności za odwołanie czy opóźnienie lotu, o ile naturalnie istnieje związek między danym lotem a okolicznościami panującymi w Belgii.

Obowiązki przewoźnika w przypadku strajków

Niemniej dla zwolnienia się z obowiązku wypłaty odszkodowania w myśl art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przewoźnik lotniczy musi nie tylko wykazać zaistnienie nadzwyczajnej okoliczności, ale również fakt, że wobec zaistnienia takiego "nadzwyczajnego zdarzenia" podjął wszelkie racjonalne środki celem uniknięcia odwołania lotu czy znacznego opóźnienia w podróży pasażera. Przewoźnik lotniczy toteż jest obowiązany zapewnić pasażerowi przede wszystkim lot alternatywny w najbliższym możliwym terminie albo w terminie dogodnym dla pasażera. Kwestia, czy dana okoliczność jest "nadzwyczajna" nie zwalnia również przewoźnika z obowiązku zagwarantowania pasażerowi opieki w postaci posiłków oraz napojów czy zakwaterowania w hotelu, gdy zachodzi konieczność pobytu na lotnisku przez noc.

Odszkodowanie a działania linii lotniczych po ustaniu utrudnień

Przenosząc powyższe na bardziej praktyczny grunt, warto zasygnalizować, iż dla kwestii, czy pasażerowi należne jest odszkodowanie, istotna jest ocena działań przewoźnika lotniczego po ustaniu nadzwyczajnej okoliczności, czyli np. po ustaniu strajków i przywróceniu ruchu lotniczego na lotniskach. Przewoźnik lotniczy ma obowiązek zagwarantować pasażerowi najbliższy dostępny lot do jego miejsca docelowego, nawet gdy lot ten wykonywany jest przez inną linię lotniczą.

Jeżeli pasażer jest w stanie – przykładowo – stwierdzić, że jeszcze tego samego dnia dostępny był bilet do miejsca docelowego w ramach oferty innej linii lotniczej, a przewoźnik lotniczy mimo to zagwarantował lot alternatywny odbywający się kilka dni później (albo takiej propozycji w ogóle nie było), pasażer może być uprawniony do odszkodowania z rozporządzenia (WE) nr 261/2004 niezależnie od tego, czy na odwołanie lotu wpływ miała nadzwyczajna okoliczność. Podobnie może być w przypadku, gdy przewoźnik lotniczy wykonuje pierwotny lot z kilkunastogodzinnym opóźnieniem, licząc od ustania nadzwyczajnej okoliczności, czyli np. przywrócenia ruchu lotniczego.

Zwrot kosztów opieki

Sam brak zagwarantowania opieki w postaci posiłków czy zakwaterowania w hotelu nie przyznaje natomiast prawa do odszkodowania w kwocie 250/400/600 euro, ale uprawnia pasażera do żądania od przewoźnika lotniczego zwrotu wydatków z tym związanych.