Samolot odleciał bez 42 pasażerów. "Nie możemy wypłacić odszkodowań"

Pasażerowie, którzy utknęli w kolejce do kontroli bezpieczeństwa, mogą mieć prawo do odszkodowania, tj. zwrotu równowartości kosztu biletu utraconego lotu. Jedyny akt prawny, który wprost reguluje kwestię zwrotu kosztu biletu to rozporządzenie (WE) nr 261/2004, przy czym na jego podstawie odpowiadać może wyłącznie przewoźnik lotniczy. Przewoźnik lotniczy na gruncie wspomnianego rozporządzenia nie odpowiada jakkolwiek za okoliczności, które pozostają poza jego kontrolą czy nie wpisują się w ramy jego działalności. Za realizację zadań związanych z kontrolą bezpieczeństwa na lotnisku odpowiada zarządzający tym lotniskiem. Tym samym linia lotnicza nie ma żadnego wpływu na przebieg takiej kontroli i ewentualnie występujące zaburzenia, mowa tu najczęściej o dużych kolejkach, nie obciążają przewoźnika lotniczego. Nie dotyczy to tylko przewidzianego ww. rozporządzeniem obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerowi, ale również obowiązku zagwarantowania mu lotu alternatywnego. W konsekwencji, jeżeli pasażer spóźni się na boarding ze względu na kolejki występujące na lotnisku, mimo że np. stawił się na nie z dużą rezerwą czasową, nie ma prawa do jakichkolwiek roszczeń względem linii lotniczej. Ewentualna zaś zmiana rezerwacji na lot alternatywny dokonana przez przewoźnika lotniczego jest w istocie wyłącznie wyrazem jego dobrej woli. W przypadku braku zgody linii lotniczej na zmianę rezerwacji pozostaje pasażerowi kupno nowego biletu lotniczego albo rezygnacja z podróży.

Kto ponosi odpowiedzialność za opóźnienia na bramkach?

Mając na względzie powyższe, podmiotem, względem którego można sformułować roszczenie odszkodowawcze, jest zarządca portu lotniczego. Bez znaczenia pozostaje przy tym, kto faktycznie przeprowadzał kontrolę bezpieczeństwa na lotnisku – czy byli to pracownicy zatrudnieni przez port lotniczy, czy podmiot zewnętrzny, z którym port lotniczy jest związany umową. To port lotniczy odpowiada bowiem za swoich podwykonawców i tym samym nie może przerzucać odpowiedzialności na inne podmioty. Co więcej, w okolicznościach niniejszego przypadku nie występowały nieprawidłowości w realizacji zadań z zakresu kontroli bezpieczeństwa, a po prostu przepustowość stanowiska kontroli bezpieczeństwa nie była dostosowana do popytu, generując poprzez to znaczną kolejkę pasażerów – co tym bardziej obciąża port lotniczy, a nie podmiot trzeci.

Dochodzenie roszczeń w sądzie – wyzwania i ryzyka

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec odmowy wypłaty odszkodowania przez port lotniczy jedyną skuteczną drogą dochodzenia roszczeń z tytułu utraconego lotu jest skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego przeciwko temu podmiotowi, a podstawą odpowiedzialności mogą być przepisy dotyczące odszkodowania na zasadach ogólnych wynikające z kodeksu cywilnego. Problemy, które jednak wiążą się z wniesieniem pozwu, to konieczność wykazania przez pasażera winy portu lotniczego i związku między szkodą pasażera a działaniem portu lotniczego, w tym m.in. stawienia się przez pasażera na lotnisku z wystarczającym zapasem czasowym i zaistnienia znacznych kolejek. Istotną przeszkodą może być również kwestia finansowa, albowiem w przypadku skorzystania z pomocy adwokata potencjalny zwrot kosztów zastępstwa procesowego może być niższy niż jego faktyczne wynagrodzenie.