Ryanair nie zabrał 20 osób z Katowic. Odmowa wejścia na pokład a odszkodowanie

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 przyznaje prawo do odszkodowania z tytułu odmowy przyjęcia na pokład, w szczególności w sytuacji “overbookingu”, natomiast kluczowe w tego typu sprawach jest ustalenie przyczyny takiej odmowy – nie wszystkie bowiem wchodzą w zakres odpowiedzialności przewoźnika lotniczego.

Zakres odpowiedzialności lotniska i przewoźnika

Przewoźnik lotniczy w porcie lotniczym odpowiada przede wszystkim za procedury odprawy (wydania pasażerowi karty pokładowej oraz rejestracji bagażu) i boardingu (wejścia na pokład). Wszelkie komplikacje zaistniałe na tych etapach mogą uprawniać pasażera do odszkodowania w kwocie 250 euro, 400 euro czy 600 euro na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Inaczej przedstawia się kwestia odpowiedzialności za kontrolę bezpieczeństwa i kontrolę graniczną, które co do zasady leżą w gestii zarządzającego portem lotniczym.

Decyzja o wpuszczeniu na pokład należy do linii lotniczej

Decyzję w przedmiocie przyjęcia pasażera na pokład podejmować może wyłącznie przewoźnik lotniczy, ten bowiem – jak już wspomniano – przeprowadza operację boardingu na lotnisku. Stąd jedynie linia Ryanair może mieć wiedzę na temat faktycznej przyczyny odmowy przyjęcia na pokład pasażerów lotu z Krakowa na Fuerteventurę w dniu 1 kwietnia 2025 r. Jeżeli pasażerom nie uda się ustalić takiej przyczyny w toku postępowania reklamacyjnego, chcąc uzyskać odszkodowanie, pozostaje im wyłącznie droga sądowa. Na tym etapie sąd może – przykładowo – zobowiązać przewoźnika lotniczego do przedłożenia listy pasażerów czy choćby liczby pasażerów ww. lotu i na tej podstawie stwierdzić, czy w niniejszym przypadku doszło do sytuacji overbookingu.

Punktualność ważniejsza od pojedynczych pasażerów

Trzeba w tym miejscu zasygnalizować, że ze względu na bezpieczeństwo i efektywność operacyjną linie lotnicze mają tendencję do priorytetyzowania punktualnego zakończenia boardingu (tj. zamknięcia bramki) – nawet względem niedogodności pojedynczych pasażerów, których wyładowanie bagażu z samolotu zajmuje więcej czasu niż ich wpuszczenie na pokład. Tym samym niekoniecznie overbooking jest zawsze przyczyną odmowy przyjęcia na pokład samolotu. Jeżeli boarding na lot z Krakowa trwał dłużej, niż przewidywał to Ryanair, jest to okoliczność uprawniająca pasażerów do odszkodowania. Jeżeli jednak boarding zakończył się o czasie, a to pasażerowie lotu z Krakowa spóźnili się do bramki, np. z uwagi na kolejki przy kontroli bezpieczeństwa, Ryanair miał prawo nie wpuścić pasażerów na lot. Konieczne jest przy tym ustalenie, o której godzinie Ryanair rozpoczął boarding i czy w jego trakcie wystąpiły jakiekolwiek zakłócenia, co z perspektywy pasażera już nie jest takie proste do wykazania.

Kto zapłaci za zbyt długie kolejki do kontroli bezpieczeństwa?

Pasażerowie, którzy utknęli w kolejce do kontroli bezpieczeństwa i stąd odmówiono im wejścia na pokład, potencjalnie mogą mieć prawo do odszkodowania (na zasadach ogólnych wynikających z kodeksu cywilnego) od portu lotniczego, tj. do zwrotu równowartości kosztu biletu utraconego lotu. Przewoźnik lotniczy w tym względzie nie ma żadnych obowiązków wobec pasażerów, takich jak zapewnienie lotu alternatywnego czy wypłata odszkodowania, albowiem przewoźnik nie odpowiada jakkolwiek za okoliczności, które pozostają poza jego kontrolą czy nie wpisują się w ramy jego działalności. Za realizację zadań związanych z kontrolą bezpieczeństwa na lotnisku odpowiada zarządzający tym lotniskiem. Linia lotnicza zaś nie ma żadnego wpływu na przebieg takiej kontroli i ewentualnie występujące zaburzenia, a mowa tu najczęściej o dużych kolejkach, nie obciążają przewoźnika lotniczego.