Overbooking i brak miejsc w samolocie – prawa pasażerów

Omawiana sytuacja, nawet jeżeli niezaplanowana przez przewoźnika lotniczego, jest klasycznym przykładem overbookingu, za które rozporządzenie (WE) nr 261/2004 przyznaje odszkodowanie. Przewoźnik lotniczy sprzedał bowiem więcej biletów niż ma miejsc w samolocie. W przypadku osób pozostawionych na lotnisku mowa zatem o odmowie przyjęcia na pokład wbrew woli pasażera, w związku z którą przewoźnik lotniczy jest zobowiązany wypłacić poszkodowanym pasażerom kwotę 250 euro, 400 euro albo 600 euro oraz zapewnić opiekę i lot alternatywny.

Odmowa przyjęcia na pokład a nadzwyczajne okoliczności

Sporna pozostaje kwestia, czy przewoźnik mógłby się zwolnić z obowiązku wypłaty odszkodowania, powołując się na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności. Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 mianowicie nie przewiduje takiej możliwości w przypadku odmowy przyjęcia na pokład, a wyłącznie w sytuacji odwołania albo opóźnienia lotu. Można wobec tego sobie wyobrazić, że przewoźnik w toku postępowania reklamacyjnego będzie kwalifikował omawianą sytuację poszkodowanych pasażerów jako – w mojej ocenie błędnie – odwołanie lotu, zmuszając tym samym pasażerów do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.

Kluczowe działania przewoźnika w sytuacji kryzysowej

Przyczyną zmiany maszyny przeznaczonej do wykonania lotów Wizz Aira było najprawdopodobniej uziemienie maszyny lotniczej mającej pierwotnie wykonywać loty. Mogło do tego dojść nawet z powodu nadzwyczajnej okoliczności, np. zderzenia samolotu z ptakiem, natomiast nie powinno mieć to wpływu na ocenę zasadności roszczenia odszkodowawczego pasażerów. Nawet jeżeli hipotetycznie okoliczność ta miałaby znaczenie w kontekście obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom, wówczas jednak istotna jest ocena, jakie racjonalne środki podjął przewoźnik, aby uniknąć zaburzenia podróży pasażerów. Kluczowe jest rozważenie, czy przewoźnik lotniczy nie był w stanie zorganizować maszyny zastępczej, która mogłaby przewieźć wszystkich pasażerów.

Prawo do zmiany rezerwacji i opieki na lotnisku

Bezsprzecznie jednak pasażer w omawianym przypadku ma prawo do zwrotu pełnego kosztu biletu, zmiany rezerwacji na lot alternatywny w dogodnym dla siebie terminie bądź zmiany rezerwacji na najbliższy dostępny lot alternatywny. Tu warto zaznaczyć, że obowiązek zagwarantowania możliwie najwcześniejszego lotu nie ogranicza się do zaoferowania przez linię lotniczą przelotu w ramach własnej działalności przewozowej, a również do zagwarantowania możliwie najwcześniejszego lotu u innego przewoźnika lotniczego. Ponadto w przypadku zaburzenia lotu pasażerowie oczekujący na lotnisku mają prawo do żądania od linii lotniczej zagwarantowania bezpłatnych posiłków i napojów, a w przypadku konieczności nocowania na lotnisku do żądania zagwarantowania hotelu i transportu pomiędzy lotniskiem a hotelem.