Overbooking a prawa pasażerów

Wbrew przekonaniu wielu pasażerów odmowa przyjęcia na pokład z powodu overbookingu nie jest często spotykanym zjawiskiem i może stąd też powszechność dokonywania przez przewoźników lotniczych nadsprzedaży biletów na loty. Nie jest tajemnicą, że w szczególności tanie linie lotnicze, czyli przede wszystkim Wizz Air czy Ryanair, stosują tę praktykę, jednakże z wieloletniego doświadczenia w działaniu na rzecz poszkodowanych pasażerów mogę stwierdzić, że choć bardzo często pasażerowie podejrzewają bycie ofiarą overbookingu, faktycznie jedynie niewielki procent takich podejrzeń okazuje się słuszny. Odmowa przyjęcia na pokład bowiem – nie licząc sytuacji, w której pasażer spóźnia się na boarding, choćby np. z powodu kolejki do odprawy bagażowej czy kontroli bezpieczeństwa – nierzadko następuje wskutek skróconego czasu boardingu, usterki technicznej samolotu czy nawet wysokich temperatur, mających wpływ na ograniczony udźwig maszyny. Nie oznacza to jednak, że w tych sytuacjach nie przysługuje pasażerowi odszkodowanie – zgodnie z wytycznymi interpretacyjnymi dotyczącymi rozporządzenia (WE) nr 261/2004 “pojęcie odmowy przyjęcia na pokład obejmuje jednak nie tylko przypadki zawyżonej liczby rezerwacji, ale także odmowę przyjęcia na pokład z innych powodów, takich jak przyczyny operacyjne”.

Prawa pasażera: dobrowolna rezygnacja a przymusowa odmowa

Niemniej jeżeli już faktycznie dochodzi konkretnie do wystąpienia sytuacji, w której dla pasażerów czekających na boarding nie ma miejsc w samolocie, linie lotnicze mają obowiązek wezwać ochotników do rezygnacji z ich rezerwacji w zamian za korzyści na warunkach uzgodnionych pomiędzy danym pasażerem a przewoźnikiem lotniczym. Zazwyczaj jest to ustalona indywidualnie kwota odszkodowania czy bon do wykorzystania na zakup biletów u danej linii lotniczej. Ponadto osobie, której odmówiono wejścia na pokład, przewoźnik lotniczy ma obowiązek zagwarantować lot alternatywny w najbliższym możliwym terminie albo w terminie dogodnym dla pasażera oraz zapewnić opiekę w postaci posiłków i napojów w ilości adekwatnej do czasu oczekiwania na lot alternatywny, zakwaterowania w hotelu, jeżeli zachodzi konieczność oczekiwania na lot alternatywny przez noc, oraz transportu pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania. Co istotne, jeżeli pasażer, który dobrowolnie zrezygnował z podróży, nie uzgodnił z przewoźnikiem kwoty odszkodowania za odmowę przyjęcia na pokład, takiemu pasażerowi nie należy się zryczałtowane odszkodowanie w kwocie 250, 400 albo 600 euro na gruncie rozporządzenia (WE) nr 261/2004. To prawo bowiem przysługuje wyłącznie pasażerom, którym odmówiono wejścia na pokład wbrew ich woli, tzn. osobom, które nie zgłosiły się dobrowolnie do rezygnacji z rezerwacji.

Jak zabezpieczyć swoje roszczenia? Dowody mają znaczenie

W przypadku gdy przewoźnik lotniczy nie oferuje ochotnikowi rekompensaty pieniężnej w zamian za rezygnację z udziału w locie, jako pasażer nie warto godzić się na taką propozycję przewoźnika. Jak już wspomniano, silniej chroniony jest pasażer, któremu odmówiono boardingu wbrew jego woli. W takiej sytuacji jednak pasażer powinien zebrać jak najwięcej dowodów na okoliczność, że stawił się do odprawy o czasie, zaś to linia lotnicza odmówiła wykonania przewozu. Przydatne w tym względzie mogą być nagrania ze zdarzenia, np. po otrzymaniu informacji o odmowie przyjęcia na pokład, zdjęcia z boardingu z widoczną godziną wykonania zdjęcia, historia lokalizacji czy – w miarę możliwości – oświadczenie wydane przez pracowników linii lotniczej o odmowie przyjęcia na pokład.