Odwołany lub opóźniony lot z przesiadką – prawa pasażera

Podstawa roszczeń odszkodowawczych w lotach łączonych

W rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 261/2004 lot łączony, czyli podróż składająca się z dwóch lub więcej odcinków na jednej rezerwacji, traktowany jest jako jedna całośc – lot z punktu A do punktu Z, niezależnie od liczby przesiadek. Dlatego też odmowa przyjęcia na pokład czy odwołanie któregokolwiek z pojedynczych lotów wykonywanych w ramach lotu łączonego stanowi przyczynę zakłócenia całego lotu, a tym samym uprawnia do odszkodowania za całą podróż z punktu A do punktu Z.

W przypadku opóźnienia istotny jest czas dotarcia do ostatecznego miejsca przylotu. Toteż nawet niewielkie, 30-minutowe opóźnienie jednego z odcinków, które w przypadku pojedynczego lotu nie rodziłoby prawa do odszkodowania, może być podstawą roszczenia, jeżeli opóźnienie takie skutkuje utratą dalszego lotu i dotarciem do celu np. 4 godziny później. Zasada ta działa jednak też w drugą stronę, albowiem nawet kilkugodzinne opóźnienie, które nie powoduje jednak utraty dalszego lotu, nie pozwala nam żądać odszkodowania od przewoźnika lotniczego.

Każdorazowo więc na lot łączony patrzy się jako na jedną całość. To, który z pojedynczych lotów doznał zakłócenia, ma znaczenie wyłącznie dla ustalenia, który przewoźnik ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.

Sposób obliczania dystansu a wysokość odszkodowania

Biorąc pod uwagę, że lot łączony traktujemy jako jedną operację lotniczą, dystans lotu, na podstawie którego określamy wysokość odszkodowania, mierzymy po ortodromie od miejsca pierwszego wylotu do miejsca ostatniego przylotu. Tak też nawet jeżeli opóźnienia dostaje krótki lot (np. na dystansie 500 km), ale cała podróż obejmuje dystans 4000 km, to zaburzenie tego krótkiego odcinka powoduje konieczność wypłaty odszkodowania według najwyższej stawki odszkodowania, właściwej dla lotów dalekiego zasięgu.

Podmiot odpowiedzialny za wypłatę odszkodowania

Odpowiedzialność odszkodowawczą za cały lot łączony ponosi ten przewoźnik, który spowodował zaburzenie w podróży. Jeśli więc zakłócenie wystąpiło na drugim odcinku, roszczenie naturalnie należy skierować do linii lotniczej obsługującej tę konkretną część trasy.

Prawo do opieki i lotu alternatywnego

Pasażerowi lotu łączonego przysługują identyczne prawa jak przy locie bezpośrednim. Oznacza to, iż przewoźnik, którego lot spowodował zaburzenie w podróży pasażera lotu łączonego, jest zobowiązany zagwarantować takiemu pasażerowi lot alternatywny do miejsca docelowego, ale także objąć go opieką w postaci zagwarantowania posiłków oraz napojów czy zakwaterowania w hotelu, gdy zachodzi konieczność pobytu na lotnisku przez noc.

Zabezpieczenie materiału dowodowego na wypadek roszczeń

W kwestiach dowodowych loty łączone nie różnią się od bezpośrednich lotów. Często więc wystarczy samo oświadczenie pasażera, kierując pismo do przewoźnika czy do sądu, że doszło do zakłócenia lotu. Jeżeli natomiast zachodzi konieczność wykazania takiego zakłócenia, wówczas przydatne są ogólnodostępne w Internecie wydruki z systemów śledzenia operacji lotniczych. Takim dowodem mogą być natomiast również historia lokalizacji, zdjęcia i nagrania wykonywane w czasie podróży czy oświadczenie wydane przez pracowników linii lotniczej na lotnisku o zaburzeniu lotu.

Jeden bilet a oddzielne rezerwacje

O locie łączonym mówimy wtedy, gdy wszystkie odcinki podróży widnieją na jednej rezerwacji. Jeśli natomiast pasażer wykupi dwa osobne bilety, to w świetle prawa zawiera dwie niezależne umowy i sam ponosi ryzyko utraty przesiadki. Co jednak kluczowe w tym temacie, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie “lotu łączonego” obejmuje także operację transportową składającą się z kilku lotów wykonywanych przez różnych obsługujących przewoźników lotniczych, którzy nie są związani żadnym szczególnym stosunkiem prawnym, jeżeli loty te zostały połączone przez biuro podróży, które wystawiło na tę operację fakturę na łączną cenę oraz jeden bilet.

Oznacza to, że zakup lotu z przesiadką u pośrednika sprzedaży jest nabyciem rezerwacji na lot łączony, nawet jeżeli przewoźnicy lotniczy nie wiedzą wzajemnie o innych lotach wykonywanych w ramach jednej rezerwacji. Należy mieć na względzie jednak, że choć prawo jest po stronie pasażera, w praktyce może rodzić to komplikacje na lotnisku. W razie zakłócenia przewoźnicy często odmawiają np. zagwarantowania lotu alternatywnego, argumentując, że w ich systemie widnieje tylko jeden odcinek, a nie cała podróż.