Odszkodowanie za odwołany lub opóźniony lot

Za zaburzenie lotu w postaci jego odwołania, opóźnienia powyżej 3 godzin w przylocie czy odmowy przyjęcia na pokład wbrew naszej woli przysługuje odszkodowanie w wysokości 250 EUR, 400 EUR bądź 600 EUR – to w zależności przede wszystkim od dystansu lotu. Kwoty te mają stanowić zadośćuczynienie za utratę czasu i nie są jakkolwiek związane z zaistnieniem szkody majątkowej po stronie pasażera. Nie istnieje więc konieczność dowodzenia przez pasażera wystąpienia jakiejkolwiek straty finansowej, a obowiązek wypłaty pasażerowi odgórnie określonej rekompensaty powstaje niejako automatycznie wraz z zaistnieniem jednej z trzech sytuacji opisanych na wstępie.

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 przyznające prawo do opisanego odszkodowania nie ogranicza praw pasażera do dochodzenia dalszych kosztów. Jeżeli zatem w wyniku zaburzenia lotu pasażer ponosi określoną stratę finansową, niezależnie od roszczenia kwoty 250 EUR, 400 EUR czy 600 EUR może on ubiegać się o zwrot kosztów powstałych w związku z tą sytuacją.

Prawo do bezpłatnej opieki od linii lotniczych

W kontekście dodatkowych kosztów istotne jest wyróżnienie praw pasażera do otrzymania od przewoźnika lotniczego bezpłatnej opieki. Istotne, ponieważ o ile wykazanie przez przewoźnika lotniczego zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności i podjęcia racjonalnych środków celem zapobieżenia negatywnym skutkom tych okoliczności zwalnia go z obowiązku wypłaty odszkodowania w kwocie 250 EUR, 400 EUR czy 600 EUR oraz wypłaty innych kosztów poniesionych przez pasażera w związku z zaburzeniem lotu, bezwzględnie w każdej sytuacji musi on zapewnić pasażerowi świadczenia przewidziane w art. 8 i 9 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Mowa tu o obowiązku zagwarantowania alternatywnego transportu oraz zaspokojenia podstawowych potrzeb w postaci noclegu i wyżywienia.

Lot alternatywny i zwrot różnicy w cenie biletów

W przypadku odwołania lotu, utraty dalszego lotu wykonywanego w ramach tej samej rezerwacji z powodu opóźnienia poprzedzającego lotu oraz odmowy przyjęcia na pokład wbrew naszej woli pasażer ma prawo do zwrotu pełnego kosztu biletu, zmiany rezerwacji na lot alternatywny w dogodnym dla siebie terminie bądź zmiany rezerwacji na najbliższy dostępny lot alternatywny. Przewoźnicy często nie przedstawiają konkretnej oferty podróży alternatywnej, a odsyłają do swojej strony internetowej, gdzie pasażer ma możliwość zarządzić rezerwacją, wybierając dogodny dla siebie lot. Nie zawsze jednak loty alternatywne widniejące na stronie przewoźnika zbieżne z naszą rezerwacją (ze względu na termin czy miejsce wykonania lotu) albo w ogóle dostępne. W takiej sytuacji pasażer może w drodze samopomocy zakupić bilet u innego przewoźnika lotniczego i dochodzić później różnicy pomiędzy ceną droższego a ceną tańszego biletu. W tym miejscu warto zaznaczyć, że obowiązek zagwarantowania możliwie najwcześniejszego lotu nie ogranicza się do zaoferowania przez linię lotniczą przelotu w ramach własnej działalności przewozowej, a również do zagwarantowania możliwie najwcześniejszego lotu u innego przewoźnika lotniczego. Stąd nie ma żadnych ograniczeń, by zakupić bilet samodzielnie u innego przewoźnika, albowiem fakt dostępności takiego lotu sam z siebie dowodzi, że to przewoźnik lotniczy winien był taki lot zagwarantować. Z tego można wywnioskować również to, iż jeżeli przewoźnik lotniczy oferuje nam lot alternatywny mający miejsce np. 5 dni później, a my znajdziemy u innego przewoźnika podobny lot wykonywany np. kolejnego dnia, możemy odmówić skorzystania z lotu alternatywnego proponowanego przez przewoźnika lotniczego i zakupić bilet u innego przewoźnika, żądając później zwrotu różnicy w kosztach (o ile oczywiście nie jest mowa o skrajnych różnicach jak np. lot w klasie biznes względem pierwotnie zakupionego lotu w klasie ekonomicznej). Na marginesie można dodać, że jeżeli wylot albo przylot lotu alternatywnego ma miejsce na innym lotnisku, przewoźnik ponosi koszty transportu pomiędzy lotniskami lub innymi pobliskimi miejscami.

Wyżywienie i nocleg na koszt przewoźnika

Druga kategoria przysługujących pasażerowi świadczeń (niezależnie od przyczyny zaburzenia lotu) to prawo do bezpłatnych posiłków i napojów, a w przypadku konieczności nocowania na lotnisku prawo do żądania zagwarantowania hotelu i transportu pomiędzy lotniskiem a hotelem. Nie zawsze jednak pracownicy linii lotniczej znajdują się na danym lotnisku bądź w ogóle oferowana jest przez nich pomoc. Jeszcze częściej bony żywnościowe przyznawane przez przewoźnika nie pokrywają faktycznych kosztów wyżywienia. W takiej sytuacji należy zachować wszelkie rachunki czy dowody zapłaty i żądać później od linii lotniczej zwrotu poniesionych dodatkowych kosztów, choćby było to kilka euro za kanapkę czy przejazd taksówką z hotelu na lotnisko.

Nadzwyczajne okoliczności a zwrot dodatkowych kosztów

Powyższe prawa stanowią katalog zamknięty świadczeń, które przysługują nam na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Tak naprawdę jednak na podstawie kodeksu cywilnego możemy dochodzić zwrotu jakichkolwiek kosztów, jeśli tylko istnieje jakiś związek przyczynowy pomiędzy zaburzeniem lotu a powstaniem tych kosztów. Pasażerowie najczęściej dochodzą zwrotu utraconych rezerwacji czy pojedynczych dób hotelowych, a zatem wszelkich zbędnie poniesionych kosztów. Tu jednak należy ponownie zasygnalizować, że wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności zwalnia przewoźnika lotniczego z obowiązku zwrotu takich kosztów.