Lotnisko zamknięte w trakcie lotu – co z prawami pasażerów?

Obowiązek informacyjny przewoźnika w sytuacji zamknięcia lotniska

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 w bardzo ogólny sposób nakłada na przewoźników lotniczych obowiązek informacyjny, który w toku podróży ogranicza się w istocie do konieczności zawiadomienia pasażera o przysługujących mu prawach. Już w toku postępowania reklamacyjnego pasażer może żądać przedstawienia dowodów na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, brak jest jednak przepisów regulujących obowiązek informowania pasażerów na bieżąco o sytuacji związanej z lotem ani tym bardziej nie ma żadnego sposobu, by wymusić na przewoźniku udzielenie jakichkolwiek informacji. Toteż “milczenie” pracowników przewoźnika nie jest jakkolwiek sankcjonowane.

Prawa pasażera w przypadku przekierowania lotu do portu alternatywnego

Jeżeli zamknięcie lotniska jest niespodziewane (nie jest to np. konsekwencja nastania ciszy nocnej na lotnisku), można niemalże z pewnością zakładać, że jest to okoliczność niezależna od przewoźnika lotniczego. W takiej sytuacji pasażerom nie przysługuje odszkodowanie z tytułu zaburzenia lotu. Niemniej takie zdarzenie nie wyłącza całkowicie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego. Ten musi bowiem zagwarantować pasażerowi transport z lotniska alternatywnego na lotnisko docelowe, ewentualnie do innego pobliskiego miejsca uzgodnionego z pasażerem. Ponadto w przypadku konieczności oczekiwania na dodatkowy transport pasażerowi trzeba zapewnić wyżywienie, zakwaterowanie i transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania. Brak realizacji tych obowiązków przez przewoźnika lotniczego uprawnia pasażera np. do samodzielnego zakupu posiłków czy noclegu w drodze samopomocy, a następnie żądania od przewoźnika lotniczego zwrotu poniesionych kosztów.

Przekierowanie lotu a prawo do zryczałtowanego odszkodowania

Lądowanie na innym lotnisku traktowane jest jako odwołanie lotu, chyba że przylot ma miejsce na lotnisku obsługującym to samo miasto czy ten sam region co pierwotne lotnisko – wówczas mowa o opóźnieniu lotu. Oba te przypadki jednak uprawniają pasażera do odszkodowania w kwocie 250/400/600 euro, chyba że przekierowanie lotu jest wynikiem zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Większość przypadków przekierowania jest właśnie skutkiem danej okoliczności całkowicie niezależnej od przewoźnika, przy czym wśród zdarzeń, które można wymienić jako niezwalniające przewoźnika lotniczego z odpowiedzialności odszkodowawczej, warto wskazać przekierowanie lotu z powodu usterki technicznej, choroby członka załogi pokładowej czy zamknięcia lotniska z uwagi na ciszę nocną, jeżeli poprzedzające opóźnienie lotu nie jest wynikiem nadzwyczajnej okoliczności.

Rekomendowane działania bezpośrednio po wylądowaniu na lotnisku alternatywnym

Kluczowe jest zgłoszenie się do pracowników linii lotniczej i ustalenie, jakie formy opieki są w stanie zagwarantować pasażerom. Jeżeli przewoźnik oferuje pasażerom transport czy zakwaterowanie, a pasażer zorganizuje sobie te formy opieki samodzielnie, bez poczynienia ustaleń z przewoźnikiem, może później nie być uprawniony do zwrotu poniesionych kosztów.

Gromadzenie materiału dowodowego na potrzeby ewentualnego sporu

Choć to na przewoźniku lotniczym spoczywa ciężar udowodnienia, że przekierowanie lotu jest wynikiem nadzwyczajnych okoliczności i że przewoźnik zagwarantował różne formy opieki pasażerom, w toku sporu z przewoźnikiem jakikolwiek dowód na okoliczność przekierowania lotu i przebiegu zdarzeń następujących po opuszczeniu pokładu samolotu będzie dodatkowym atutem. Mowa więc o zdjęciach czy nagraniach wykonanych na lotnisku alternatywnym, historii lokalizacji, korespondencji z przewoźnikiem czy wydrukach z ogólnodostępnych systemów śledzenia operacji lotniczych.

Wsparcie profesjonalnego pełnomocnika w dochodzeniu roszczeń lotniczych

W sytuacji przekierowania lotu rzadko dochodzi do dobrowolnej wypłaty odszkodowania przez przewoźników, którzy zazwyczaj powołują się na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności – nawet jeżeli takie wytłumaczenie mija się z prawdą. Tego typu zdarzenia generują również często dodatkowe koszty po stronie pasażerów związane z transportem do miejsca docelowego, wyżywieniem czy zakwaterowaniem. Skorzystanie z pomocy specjalistów pozwoli przede wszystkim na prowadzenie sprawy na skomplikowanej dla przeciętnego pasażera drodze sądowej, co w przypadku sytuacji przekierowania lotu wydaje się niestety niechybne. Nawet jeżeli faktycznie mamy do czynienia z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, pasażer w dalszym ciągu może dochodzić zwrotu kosztów opieki, które nie zostały zapewnione przez przewoźnika.