Korean Air na Lotnisku Chopina a odszkodowanie za loty poza UE

Przepisy unijne a odpowiedzialność przewoźników spoza Wspólnoty

W dużym uproszczeniu, by móc ubiegać się o odszkodowanie z tytułu odmowy przyjęcia na pokład, odwołania czy opóźnienia lotu, musi istnieć powiązanie geograficzne między lotniskiem wylotu czy przylotu a Unią Europejską.

Ilekroć wylot ma miejsce z lotniska znajdującego się na terenie Unii Europejskiej bądź Islandii, Norwegii czy Szwajcarii, pasażer ma prawo do odszkodowania na gruncie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadku zaburzenia lotu. Nie ma znaczenia przy tym miejsce przylotu czy narodowość i miejsce zamieszkania pasażera. Inaczej jest natomiast w sytuacji, gdy wprawdzie przylot ma miejsce na terenie Unii Europejskiej czy wymienionych wcześniej państw, ale wylot następuje w państwie trzecim. Wówczas musi zostać spełniona jeszcze jedna przesłanka, mianowicie przewoźnik lotniczy wykonujący lot musi być “przewoźnikiem wspólnotowym”, czyli mieć siedzibę główną na terenie Unii Europejskiej, Islandii, Norwegii bądź Szwajcarii. W tym schemacie lot na trasie Warszawa – Stambuł wykonywany przez turecką linię lotniczą uprawnia do odszkodowania, ale lot powrotny realizowany przez tego samego, tureckiego przewoźnika już nie.

Znaczenie lotów łączonych przy odszkodowaniach

Istotne jest przy tym poruszenie tematyki lotów łączonych. “Lotem łączonym” są dwa lub więcej lotów objętych jedną rezerwacją wydaną przez przewoźnika lotniczego albo pośrednika sprzedaży. Czyli – upraszczając – są to loty z przesiadką. W przypadku lotów łączonych, ustalając istnienie prawa do odszkodowania, patrzymy wyłącznie na pierwsze lotnisko wylotu i ostatnie lotnisko przylotu, pomijając miejsca przesiadki.

W przypadku wylotu pierwszego lotu z Unii Europejskiej pasażer będzie uprawniony do odszkodowania z tytułu zaburzenia któregokolwiek z lotów wykonywanych w ramach jednej rezerwacji. Tak też gdy pasażer zakupuje lot łączony na trasie Warszawa – Nowy Jork – Los Angeles, a zaburzenia doznaje wyłącznie ten drugi lot, czyli wykonywany już poza Unią Europejską, pasażer i tak może ubiegać się o odszkodowanie, niezależnie od tego, skąd pochodzi przewoźnik lotniczy wykonujący lot. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej m.in. w wyrokach o sygn. akt C-502/18 i C-561/20.

Nieco bardziej skomplikowane jest ustalenie istnienia prawa do odszkodowania, gdy lot łączony rozpoczyna się w państwie trzecim, a kończy na terenie Unii Europejskiej. Co ciekawe, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku o sygn. akt C-367/20 orzekł, że wystarczy, iż tylko jeden z lotów – niezależnie, czy ten zaburzony – wykonywany jest przez przewoźnika wspólnotowego, by cały lot łączony kwalifikował się do odszkodowania. Tym samym, opierając się na stanie faktycznym wspomnianego wyroku, zaburzenie lotu z Nowego Jorku do Amsterdamu wykonywanego przez amerykańskiego przewoźnika nie jest przeszkodą w dochodzeniu odszkodowania na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004, gdy dalszy lot wykonywany w ramach rezerwacji ma miejsce przylotu w Hamburgu i przeprowadzany jest przez przewoźnika wspólnotowego.

Odszkodowanie za lot z Warszawy do Seulu liniami Korean Air

Biorąc pod uwagę, że Korean Air nie jest przewoźnikiem wspólnotowym, możliwe będzie uzyskanie odszkodowania za lot na trasie Warszawa – Seul, ale za lot na odwrotnej trasie, tj. Seul – Warszawa, już nie. Sytuację na korzyść pasażera może jednak zmienić zakup lotu łączonego i występowanie na rezerwacji przewoźnika wspólnotowego.