Brak załogi a odszkodowanie za opóźniony lot – czy to okoliczność nadzwyczajna?

Brak dostępności choć jednego członka załogi przypisanego pierwotnie do lotu jest dość istotnym problemem, albowiem od ilości załogi zależy co najmniej liczba pasażerów, która może być przewieziona danym lotem. Niespodziewana nieobecność pilota skutkuje najczęściej znacznym opóźnieniem albo nawet odwołaniem lotu. Nieobecność stewardessy czy stewarda powoduje zaś najczęściej pozostawienie części pasażerów na lotnisku.

Wyrok TSUE: choroba załogi obciąża przewoźnika

Niezależnie od przyczyny nieobecności członka załogi, choćby to był zgon pracownika, okoliczność taka niemalże każdorazowo obciąża przewoźnika lotniczego. Orzekł tak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wiążącym m.in. dla polskich sądów wyroku z dnia 11 maja 2023 r. (sprawy połączone od C‑156/22 do C‑158/22), zgodnie z którym art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że niespodziewana nieobecność, z powodu choroby lub śmierci, członka załogi niezbędnego do wykonania lotu, która to nieobecność nastąpiła na krótko przed planowanym odlotem, nie wchodzi w zakres pojęcia „nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu tego przepisu. Tym samym w przypadku zaburzenia lotu w wymiarze co najmniej 3 godzin pasażer jest uprawniony do odszkodowania w kwocie 250, 400 bądź 600 euro. Wyjątkiem są tu jedynie wszelkie przypadki sabotażu, np. brak dostępności członka załogi z uwagi na zaatakowanie go przez pasażera.

Prawo do opieki i zwrotu kosztów

Co więcej, w przypadku zaburzenia lotu przewoźnik lotniczy zawsze zobowiązany jest udzielić pasażerom opieki w formie posiłków i napojów, a jeżeli zachodzi konieczność oczekiwania na lot przez noc, przewoźnik musi dodatkowo zagwarantować zakwaterowanie w hotelu i transport pomiędzy hotelem a lotniskiem. Brak zagwarantowania którejkolwiek z tych form opieki przez przewoźnika lotniczego pozwala pasażerowi ponieść tego typu wydatki samodzielnie, w drodze samopomocy, żądając następnie ich zwrotu od linii lotniczej.